İyi ki doğdun Ahmed Arif!

[Piremerd]

1991 yılında kaybettiğimiz Ahmed Arifin bugün doğum günü. Bundan 80 yıl önce Diyarbakır'da doğdu. 'Hasretinden prangalar eskittim', şair'in tek kitabıdır.


1991 yılında kaybettiğimiz Ahmed Arifin bugün doğum günü. Bundan 80 yıl önce Diyarbakır'da doğan Ahmed Arif, şiire lise yıllarında Ahmet Haşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cahit Sıtkı Tarancı gibi şairlerin etkisinde birtakım denemelerle başladıktan sonra, henüz 15 yaşında 'Millet' dergisinde yayınlanan şiirleriyle adını duyurur ve bir süre sonra bir şiir heveslisinin acemiliğini taşıyan bu çalışmaların şiir olmadığına, gerçek şiirin bu kadar kolay yazılmaması gerektiğine karar vererek şiiri daha yakından tanımaya yönelir.

Millet'te yayınlanan şiirlerinin ardından Arif, Nâzım Hikmet etkisinde 'toplumcu gerçekçi' şiir anlayışını benimser ve 1944-55 ara" sında 'inkılapçı gençlik', 'meydan', 'seçilmiş hikayeler', 'yeryüzü', 'beraber', 'yeni ufuklar', 'kaynak' gibi dergilerde yayımlandığı şiirleriyle, 'gür ve sesli bir şair' olarak tanınır.

TKP üyesi Ahmed Arif, siyasi baskılar ve uğradığı kovuşturmalar nedeniyle bir süre şiir yayımlamaz. 1967'de, daha önce çeşidi dergilerde çıkmış şiirlerinin 'soyut' dergisinde toplu yayımlanmasının büyük yankı bulması sonucunda, ilk ve tek kitabı 'hasretinden prangalar eskittim' yayımlanır 1968'de. Kitap büyük bir ilgi görür ve art arda yapılan basımlarıyla yaygın bir okur sayısına ulaşır. Bugün hâlâ Türkiye'de en çok baskı yapan kitaplar listesinde en başlarda yer almaktadır kitabı.

Gençliğinde karşılaştığı yasak, baskı ve hapislik gibi olumsuzlukların etkisini sonraki yıllarda da gören Ahmed Arif, kendini bir tür sessizlikle yargılayarak uzun yıllar sanat ve edebiyat çevrelerinden uzak, 'kendi köşesinde' bir ömür sürdürdü. Ancak bu sessizliğe rağmen, tek kitabı olarak kalan 'hasretinden prangalar eskittim', yazıldığı dönemde kendi kuşağından şairleri etkilediği kadar, özellikle 1960-80 arasında 'toplumcu gerçekçi' anlayış doğrultusunda yazan bir dizi başka şairi de etkileyerek, kitapla birlikte Ahmed Arif adının da efsaneleşmesine yol açtı.

BUGÜNÜN ŞİİRİNİ HAZIRLAYANLARDAN

Tek kitapla şair olunur mu eleştirilerine "Tek kitapla peygamber olunuyor da şair niye olunmasın" diyen Ahmed Arifin şiirini değerlendiren Mehmet Fuat, şu saptamayı yapar: "Halkın sözlü gelenekte yaşayan şiir birikimini ilerici bir anlayışla değerlendiren bu coşkulu, öfkeli, çarpıcı şiirler, derin bir insan sevgisiyle yoğrulmuş olduklarından okurlarda köklü etkiler yaratır." Cemal Süreya'ya göre ise Ahmed Arif, "özellikle imge konusunda yaptığı sıçramayla bugünkü şiiri hazırlayanlardan biri olmuştur." (Birgun)