CHP'nin Tuzla raporu: Taşeron varsa iş güvenliği yok

[JİLAN]

CHP'nin Tuzla raporu: Taşeron varsa iş güvenliği yok
09-10-2007 Radikal

CHP, Tuzla tersanelerinde 13 günde beş işçinin ölmesi üzerine bir rapor hazırladı. Raporda 'Düşük maliyet ve ucuz işçiliğin olduğu taşeron sisteminde iş güvenliğine önem verilmiyor' denildi

09/10/2007
İSMAİL SAYMAZ
İSTANBUL - Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP), Tuzla tersanelerinde 13 günde beş işçinin kazalar sonucu ölmesi sonrası oluşturduğu heyet, beş tersanedeki incelemelerini raporlaştırdı. Tuzla'daki, işçi ölümlerine davetiye çıkaran hukuksuzluk, raporda da sergileniyor: Ucuz maliyet ve işçiliğe dayalı 'taşeron' sistemi iş güvenliğini dinamitliyor, işçi sağlığı umursanmıyor, iş giysileri işçilere aldırılıyor, sigorta primleri eksik yatırılıyor. Hukuksuzluk karşısında muhatap bulunamıyor.
CHP'li İstanbul milletvekilleri Bayram Meral, Şinasi Öktem ve Nur Serter ile Kahramanmaraş Milletvekili Durdu Özpolat ve Mersin Milletvekili Ali Rıza Öztürk'ten oluşan heyet 12 Eylül 2007 tarihinde Tuzla tersanelerini inceledi. Gemi-İnşa Sanayicileri Birliği (GİS-BİR) ve Dok-Gemi-İş Sendikası ile, en çok iş kazasının yaşandığı Selah, Desan, Tuzla, Şahin Çelik ve Torgem tersanelerindeki incelemelerde şu sonuçlara ulaşıldı:

Taşeron varsa 'hak' yok

* İki ayrı çalışan grubu var: 1. grup işverene bağlı, baretli, iş elbisesi, kıyafeti düzgün. Genelde idari kadroda çalışıyorlar. Sayıları taşeron işçilerin üçte biri kadar.

* 2. grup, taşeron işçiler. Bir kısmının bareti ve tulumu yok. Tuvalet, el yıkama yerleri ve banyolar sağlığı tehdit ediyor. Hijyen ve temizlikten yoksun. Yemekhaneler küçük, havasız ve sıkışık.

* Tersanelerde ucuz maliyet, ucuz işçilik ve erken teslim esas alındığından ve insanlar işe muhtaç olduklarından kişisel güvenlik ve donanıma özen verilmiyor. İş denetçileri görevini layıkıyla yapmıyor.

* İşçiler sendikal hak ve özgürlüklerden yoksun. Küçük bir azınlık sendikalı. Bin civarında taşeron firmanın bulunduğu gemi inşa sektöründe sendikalarda örgütlenmek olanaksız. Çünkü taşeronluk başta sigorta olmak üzere her türlü haktan yoksun bırakılması demek.

* Tersanelerde ana tersane iş alıyor, kâr alıp iş yapan firmaya devrediyor. Bu firma karını alıp işi 'ana' taşerona, ana taşeron da karını alıp 'alt' taşererona veriyor.
Alt taşeron işi bedelin altında yaptığı için maliyetleri düşürmek için çaba sarf ediyor. Böylece işçi sağlığı ve güvenliği tehlikeye giriyor. Ana tersane işi devredip sorumluluktan kurtuluyor. Alt taşeron ise sorumlu tutulmuyor. Bu nedenle iş güvenliğinde muhatap bulmak sorun oluyor.

* Yevmiyeli ücret uygulanıyor, işe giriş ve çıkışlar günlük oluyor, işçi işyerinde ne kadar süreyle çalışacağını bilmiyor.

* Sigorta primleri düzenli ödenmiyor, ödenenlerin ise gerçek ücret değil, asgari ücret üzerinden ödeniyor.

* Tersanelerde çalışan işçiler kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ve sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor.

* Vasıfsız işçiye işe girerken sigorta girişi yapılıyor. Sonra ne zaman çıkış verildiğini kendisi bile bilmiyor.

* Taşeron firmanın işçilere kask, tulum, kemer, gözlük, ucu korumalı ayakkabı vermesi gerekirken genellikle kıyafetleri işçilerden kendilerinin temin etmesi isteniyor. Çoğunlukla sadece baret veriliyor.

Tek odada 26 işçi kalıyor

* Taşeron işçiler genelde Gaziantep, Şanlıurfa, Şırnak ve Ağrılı. Taşeron firmalar bu işçileri 20-25 kişilik gruplar halinde tuvalet, banyo, mutfak ve yatma yeri ortak kullanılan gecekondu tipindeki tek odalı evlerde barındırıyor. Örneğin, Aydınlı'da tek odalı bir evde sekizi Şanlıurfalı, 18'i ise Şırnaklı, 26 işçi kalıyor.

* İki aydır aynı taşeron firmada çalışan bir işçinin SSK kaydı incelendi. Sadece yedi günlük prim yatırılmış.

* İşçiler sigorta primlerinin düzensiz yatırıldığını bildikleri için devlet hastanelerine gitmiyor, kendi imkânlarıyla paralı tedavi görmek zorunda kalıyor.

Raporun öneriler bölümünde, işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması, işyerindeki sorunlardan ana işverenin sorumlu olması, sendikasız ve sigortasız işçi çalıştırılmaması, taşeron ve tersane işçileri arasında ücret eşitliği sağlanması, SSK primlerini ana firmanın ödemesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi vurgulandı. CHP'li milletvekilleri bu raporu CHP Grup Başkanlığı'na teslim etti.