100 Ülke Misket Bombalarını Yasakladı

[Siyabend]

Oslo’da 100 ülke misket bombalarını yasaklayan konvansiyona imza attı. Handicap International organizasyonuna göre 1965 yılından bu yana dünyada yüzde 98’si sivil olmak üzere 100 bin civarında kişi misket bombalarından dolayı öldü.

Oslo’da bugün 100 kadar ülke özellikle siviller için hayati tehlike oluşturan misket bombalarına karşı konvansiyonu imzaladı. Mayıs ayında İrlanda’nın Dublin kentinde kabul edilen metin, BM tarafından selamlanmıştı ancak ABD, Rusya ve İsrail gibi misket bombası üreticileri tepki göstermişti.

Dublin’de uzlaşılan sözleşme misket bombalarının üretimi, kullanımı, stok edilmesi, ticaretinin yapılması ve transfer edilmesini yasaklıyor. Metin aynı zamanda imzacıların ülkelere ve misket bombası mağdurlarına yardım etmesini zorunlu kılıyor.

400 MİLYON MİSKET BOMBASI ATILDI

Son 40 yılda 400 milyon misket bombası roket veya uçaklarla Vietnam, Laos, Kamboçya, Afganistan, Irak, Eritre ya da Güney Lübnan’a boşaltıldı. Yüzde 5 ila yüzde 40 arasında bomba halen patlamadı ve öldürmeye, yaralamaya devam ediyor.

Handicap International organizasyonuna göre 1965 yılından bu beri yüzde dünya genelinde 98’i sivil olmak üzere 100 bin civarında kişi misket bombalarından dolayı öldü veya parçalandı. Bunların çeyreğinden fazlasının da misket bombalarını oyuncak sanarak oynayan çocuklardan oluştuğu ifade edildi.

Sözleşmeyi imzalayanlar arasında İsviçre, Fransa, Almanya, İngiltere ve Kanada gibi ülkeler de bulunuyor. Fransa bugüne kadar imzalama konusunda çekinceliydi zira misket bombası üreticisi ülkelerden biriydi. Ancak yılın başından bu yana Fransız devletinin resmi tavrı değişti. Bugün Oslo sürecine destek ve katkı sunmaya karar verdi. Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner bundan birkaç ay önce, Oslo sürecine dahil olmak gerektiğini açıklamıştı.

BÜYÜK ÜRETİCİLER İMZALAMIYOR

Oslo Sözleşmesi her ne kadar 100 ülkenin imzasını alsa da temel üreticiler imzalamayı reddediyor. ABD, Rusya, Çin, İsrail ve Pakistan gibi büyük üretici veya kullanıcılar sözleşmeden uzak duruyor. NATO’nun 26 ülkesinin sözleşmeyi imzalaması bekleniyordu.

TÜRKİYE İMZALAMADI

Türkiye de Oslo sözleşmesini izmalamayarak garip bir gerekçe ileri sürdü. Özellikle Kürtlere karşı misket bombası kullanma ile gündeme gelen Türkiye 1990’lı yıllarda Almanya’dan yüklü miktarda misket bombası almıştı. Türkiye anlaşmaya prensipte destek verdiğini söylerken, önceliklerinin kara mayınlarını yasaklayan Ottawa Sözleşmesi’nin hükümlerini yerine getirmek olduğunu savunuyor. Dünya’nın en fazla kara mayına sahip ülkelerinden biri olan Türkiye’nin ileri sürdüğü gerekçe gözlemciler tarafından gerçekçi bulunmuyor. Gözlemciler, 2012 yılına kadar kara mayınlarını temizleyerek stoklarını imha etmesi gereken Türkiye’nin bu yönlü çalışmalarının çok geri olduğunu kaydetti.

Misket Bombalarına Karşı Uluslar arası Koalisyon (CMC) Koordinatörü Thomas Nash, sözleşmenin imzalanmasına ilişkin, “Tarihte nadiren bir silah kategorisinin tümü yasaklanıyor” dedi. CMC bünyesinde 300 sivil toplum örgütü bulunuyor.

Uluslar arası Kızıl Haç Komitesi (CICR) de sözleşmenin imzalanmasını tarihi olarak nitelendirdi ve geç kalınmadan yürürlüğe girmesini istedi.

MİSKET BOMBALARI

Misket bombası, yüzlerce küçük bombadan oluşuyor. En büyük tehlikesi ise bombaların tamamının yere düştüğünde patlamaması. Saldırı sırasında patlamayan parlak ve sarı renkteki küçük bombaların kurbanı ise genellikle ne olduklarını bilmeyen küçük çocuklar oluyor.

Misket bombaları mayınlar gibi yıllarca fark edilmeden düştükleri yerlerde patlamayı beklerken, bu bombayı en son olarak geçtiğimiz aylarda İsrail ordusu, Lübnan'ı bombalamış, çok sayıda kişi hayatını kaybetmişti. Konu uluslararası kamuoyunda yankı bulurken, misket bombalarının kullanılması savaş suçu olarak nitelendirilmişti.

Geçen yıl Türk helikopterlerinin Zaxo kenti kırsalına misket bombaları atması sonucunda Keşan köyünde koyun otlatan bir çoban ağır yaralanmıştı. Olayda 15 koyun da telef olmuştu. Türk ordusunu Güney Kürdistan ve gerilla alanlarında misket bombası kullandı ANF tarafından da ortaya çıkarılmıştı. Atılan misket bombalarının görüntüleri yayınlanmıştı.