Sudan’ın Darfur eyaletinde 200 bin kişinin öldürülmesinden sorumlu tutulan Cumhurbaşkanı Ömer el Beşir, bugün davet edildiği Türkiye-Afrika zirvesi için İstanbul’da ağırlanıyor. Cumhurbaşkanı Gül, dün akşam saatlerinde İstanbul’a inen el Beşir’i bugün Çırağan Sarayı’nda kabul edecek. Türkiye soykırım suçlusuna kapısını açarken, el Beşir’in tutuklanması talebiyle Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) bir ay önce başvuru yapıldı.
Biri bakan, diğeri milis lideri Sudanlı iki yetkili hakkında ise UCM tarafından 2007’de tutuklama kararı çıkarılmıştı. Sudanlı liderin ziyaretini mercek altına alan merkezi Ankara’da bulunan Uluslararası Ceza Mahkemesi Koalisyonu (UCMK) adlı kuruluş da Sudanlı liderin UCM’ye taraf 108 ülkeye seyahat edemediğine dikkat çekerek, İstanbul’a davet edilmesini eleştirdi.
TUTUKLAMA ÇIKARSA • Hukukçular, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin Darfur’da son dört yılda yaşamını yitiren yüzbinlerce kişiyle ilgili soruşturma başlatıldığını hatırlatarak taraf olsun ya da olmasın Türkiye’nin el Beşir hakkında olası bir tutuklama kararının çıkması durumunda gereğini yapması gerektiğini vurguladı. El Beşir hakkında 14.07.2008 tarihinde tutuklanması istemiyle yapılan başvurunun her an çıkabileceği belirtiliyor.
ÇIRAĞAN’DA AĞIRLANIYOR • Türkiye-Afrika Zirvesi kapsamında İstanbul’a davet edilen liderler arasında bulunan Sudan Cumhurbaşkanı Ömer el Beşir, dün özel bir uçkakla İstanbul’a geldi. Beşir, bugün Çırağan Sarayı’nın Osmanlı Salonu’nda Abdullah Gül tarafından kabul edilecek. Ancak, Sudanlı lider ülkesinin Darfur eyaletinde 200 binden fazla Müslüman olmayan Arap ve Afrikalı kabilelere karşı etnik temizlik uygulamaktan sorumlu tutuluyor.
108 ÜLKEYE GİDEMİYOR • Merkezi Ankara’da bulunan UCMK adlı kuruluş, Sudanlı liderin Tükiye’ye davet edilmesini eleştirdi. UCMK Sözcüsü Öztürk Türkdoğan, El Beşir’in hakkındaki tutuklama istemi nedeniyle artık yurtdışına çıkamadığını ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne taraf 108 ülkeye gidemediğine dikkat çekti. İki üst düzey Sudanlı devlet yetkilisi hakkında da soykırım suçu işledikleri gerekçesiyle tutuklanma kararı bulunduğuna işaret eden Türkdoğan, Türkiye’nin soykırımcı bir lideri davet edip ağırlayarak uluslararası hukuka da aykırı davrandığını savundu.
PİNOCHET GİBİ OLSUN • Hukukçular ise, el Beşir’in Türkiye ziyareti sırasında UCM’den tutuklanma kararı çıkması halinde taraf olsun ya da olmasın gereğini yapması gerektiğini belirtiyorlar. İspanyol mahkemesinin verdiği uluslararası tutuklama kararı uyarınca 16 Ekim 1998 tarihinde İngiltere’de tutuklanan eski Şili Lideri Pinochet’yi hatırlatan hukukçular, Türkiye’nin de olası bir tutuklama kararı durumunda böyle davranması gerektiğini kaydediyorlar.
El Beşir 21 Ocak 2008 tarihinde yine Türkiye’yi ziyaret etmiş, Ankara’da Çankaya Köşkü’nde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından ağırlanmıştı.
DARBEYLE GELDİ SOYKIRIM YAPTI • Tam adı Ömer Hasan Ahmed el Beşir olan Sudanlı lider, devlet başkanı ve aynı zamanda genelkurmay başkanı. 1989 yılında darbeyle hükümeti devirdi, dört yıl sonra kendini devlet başkanı ilan etti. O günden bu yana Darfur’da soykırım iddiaları gündemden düşmedi. Bu iddialar 2003’den sonra uluslararası toplumun gündemine taşındı. Yedi milyon nüfuslu Darfur eyaletinde müslüman olmayan Araplar ile Afrikalı kabilelere soykırım uygulandı. Soykırımı el Beşir’e bağlı birlikler ile hükümete bağlı Cancavit adlı militarist milis kuvvetleri gerçekleştirdi.
Beş ile yedi milyon arasında nüfusu değişen ülkede çıkan iç savaşta 200 binden fazla sivil öldürüldü, 4.5 milyon sivil doğrudan savaştan etkilendi, 2.5 milyon kişi ise evlerini terketmek zorunda kaldı.